پنجشنبه, مرداد 20, 1401

NEDAYE HORMOZGAN ONLINE
The online newspaper version of the Iranian

ورود/عضویت

نوشتن به سبک پروست

عباس فضلی/ استاد دانشگاه

اخیرا کتاب آقای پروست که حاصل گفتگوی طولانی ژرژ بلمون با سلست آلباره با ترجمه ی مشترک شهرزاد ماکویی و مینو حسینی است، مطالعه کردم. خانم آلباره کسی است که ده سال آخر عمر پروست -به عنوان خدمتکار- در کنارش زیسته و شاهد تمام تلاش های علمی او بوده است. بلمون پس از پنجاه سال از درگذشت مارسل پروست سراغ سلست رفته و با وی به گفتگو پرداخته است. آلباره نیز ضمن گزارش مفصلی از حالات و سکنات پروست، ما را در جریان چگونگی خلق اثر سترگ نویسنده یعنی کتاب در جستجوی زمان از دست رفته می گذارد.
از اولین ملاقاتمان شصت سال می گذرد اما انگار همین دیروز بود. اغلب می گفت: وقتی من مُردم مرا از یاد نخواهید برد، زیرا هرگز مثل من نخواهید یافت(آقای پروست ص 13)
او برای نوشتن رمان خود از امکانات بسیاری بهره برد. اولا از کودکی با کتاب آشنا بوده و می گوید: مادرم برای من وقتی مریض بودم زیاد کتاب می خواند… پدر و مادرم مرتب راجع به آخرین کتاب هایی که مطالعه می کردند با هم حرف می زدند(ص 177) حتی در کتاب جستجو به نوع خواندن کتاب در وقت خواب، توسط مادرش، اشاره می کند.(ج 1 ص 107) عمه اش نیز در کودکی برای او کتاب می خوانده است(ص 212)
از طرفی در جوانی، مدتی دستیار کتابدار یک کتابخانه بوده است. خود می گوید: وقتی بیست ساله بودم محض دلخوشی پدرم به عنوان دستیار کتابدار در کتابخانه مازارین مشغول به کار شدم و همزمان در رشته ی حقوق هم تحصیل می کردم.(ص 182) در ضمن کتابخانه ی سیاه رنگی که از والدین اش به ارث رسیده بود آثار نویسنده ی انگلیسی روسکین و مادام دوسوینیه و کتاب های دیگری که دوستانش به وی اهداء کرده بودند در خانه نگه می داشت.(ص 194)
پروست پیش از نگارش کتاب جستجو کتاب های دیگری هم نوشته است. او در آلاچیق کوچک چمن زار کاتالان، کتاب اولش را به نام لذت ها و روزها نوشته است. کتابی که پانزده سال بعد در سال 1896 منتشر
شد.(ص 191)
او برای نوشتن رمان بلند خود 32 جلد دفتر با جلد مخمل سیاه را تهیه کرده ومطالبی در آنها نگارش کرده بود.(ص 81) با ارزش ترین دارایی اش همین دست نوشته ها بود. همیشه وقتی سفر می رفت، همه را با خودش می برد.هیچ وقت آنها را از خود جدا نمی کرد.(ص 50) دفترهای قدیمی اش اساس اثرش را تشکیل می دهند کار با آنها شروع می شد. جمله‌ها را مجدداً ساخته و پرداخته می‌کرد. بسط می‌داد و زیباتر می‌کرد.(ص 343)
یادداشت برداری: او از کودکی شیفته ی نوشتن و جمع آوری یادداشت‌ها بوده است. به قول آلباره همیشه از خودش و زندگی اش مایه می گذاشت. از بچگی همین طور بود. اگر در حال بررسی و مطالعه نبود، حتماً مشغول نوشتن بود. وقتی در منزل پدر و مادرش بود، کار کردن و مطالعه هنگام شب –حتی بعد از این که از شب نشینی برمی گشت- کاری عادی بود. آنچه را طی روز گردآوری کرده بود، شب هنگام به تحریر درمی‌آورد. وقتی جوان بود با مطالعه به معلومات اش اضافه می کرد و به مادرش می گفت: مامان خواهش می کنم فراموش نکنید فلان مقاله را برایم کنار بگذارید. به دردم می‌خورد.(ص 342)
تمرین نویسندگی: پروست دوستدار نوشتن بود و همواره می نوشت. او تمام ارث و میراثی که از پدر و مادر خود نصیبش شده بود، خرج کتاب خریدن و تهیه دفتر برای نوشتن کرد. تمام همت اش صرف نوشتن می کرد. با سرعت تعجب آوری می‌نوشت. این کار برایش خیلی راحت بود.(ص 343) دفترچه های یادداشت ابتدا سه تا بودند و کم کم به تعدادشان اضافه شد. امروز هفتاد و پنج تا از این ها در کتابخانه ملی موجود است.(349) او می گفت: من بیش از هر چیز به آرامش نیاز دارم و با اثرم ازدواج کرده ام. تنها چیزی که برایم خیلی اهمیت دارد نوشتن است.(ص223) جوان که بود ترجیح می‌داد نویسنده ی قابلی باشد تا اینکه وقتش را صرف وابستگی به کسی کند. تمام علاقه مندی اش در زندگی منحصر شد به چیزی که بعدها خودش آن را جستجو نامید.(ص239)
توصیه به مطالعه: او ضمن این که خود بسیار مطالعه می‌کرد، همواره دیگران را به مطالعه کردن تشویق می نمود. سلست آلباره می‌گوید: اولین بار پیشنهاد کرد سه تفنگدارالکساندردوما را بخوانم…. بعد توصیه کرد رمان های بالزاک را بخوانم.(ص 73) سلست، کتاب برادران کارامازوف را که بخوانید، متوجه می شوید چقدر برادران بی بسکو به آن شباهت دارند.(ص 287)
آقای پروست در نخستین ملاقاتشان برای این که کمی سر به سر کشیش بگذارد، از او پرسید: آیا کتاب گل های شر بودلر را خوانده؟ کشیش هم جواب داده بود این کتاب را از خودم جدا نمی کنم. اگر بوی ناخوشایند رنج و سختی را حس نکنیم چطور می توان به شمیم خوش تقوا و پرهیزکاری رسید؟(ص 166)
برای آشنایی با سبک شعر بودلر باید کتاب جنون هشیاری داریوش شایگان را خواند وی می نویسد: شاعران پیش از او از نیکی سخن گفته بودند، او به عکس شر را ترسیم می کند. پیش تر شاعران در ستایش خداوند قلم فرسوده بودند، او سرود شیطان را سر می دهد…. دیگران می کوشیدند رایحه ی گل های سرخ را به مشام برسانند، او شامه را به استنشاق بوی گندابه ی لاشه فرا می خواند. دیگران نفس زیبا را می جستند، او در پی ترسیم زیبایی وحشتناک است. زیبایی شیطان که به راستی ابلیسی است. آخر، هر چه گل بود پبش از او دیگران نغمه ای برایش سروده بودند پس او بر خود تکلیف می کند در گلخانه های خفه کننده ی باغبانی نگران، گل مطرود شر و مرگ را بستاید.(جنون هشیاری ص 25)
روزنامه خوانی: یکی از امور روزمره پروست، خواندن روزنامه و نشریات هفتگی و ماهانه بود. علاوه بر نامه ها، خواندن روزنامه ها هر روز صبح، جزء کارهای روزمره اش بود. بیشتر روزنامه‌های فیگارو، ژورنال دودب، لوتان و مطبوعات اقتصادی و همچنین مجلاتی از قبیل اومر کور، دو فرانس، درگود دو پاریس، پلوستواسیون و غیره را می خواند.(ص 259)
در روزنامه ها اخبار مربوط به همه چیز را تعقیب می کرد. سیاست، ادبیات، بورس، نقد کتاب. ممکن بود بخواهد با منتقد مقاله ای آشنا شود.(ص 260) چنان که پیش از این طرح شد به مادرش توصیه می‌کرد فلان مقاله را برایم کنار بگذارید.(ص 242)
نامه نگاری: هر نویسنده برای دستیابی به سبک خاص نوشتن، نیازمند نامه نگاری بسیار است. معمولا نویسندگان بزرگ به نام نگاری علاقه ی فراوان نشان می دهند. نمونه های بارز آن، می توان از دکترعلی شریعتی، محمد علی جمالزاده، جلال آل احمد، نادر ابراهیمی، فرانتس کافکا، جبران خلیل جبران نام برد. مارسل پروست هم برای دوستان و اقوام خود بسیار نامه می نوشت. به گونه‌ای که برخی از آنها در زمان حیاتش به چاپ می‌رسد و هرچند اواخر از نام نوشتن خود اظهار پشیمانی می‌کرد. آلباره می گوید: یکی از مسائل غم انگیز اواخر عمرش، نگرانی و ندامت از نوشتن نامه های متعدد بود و اغلب می گفت: هنوز نمرده ام همه ی نامه هایم را چاپ
می کنند. اشتباه کردم زیاد نامه نوشتم(ص 257)
واقعیت این است که نامه ها‌ی آن زمان پروست، که به شدت از تجربه‌های خلاقانه ی شخصی عاری است، پر است از نام پزشکان و آکنده از دوستان و کاردانان درباره ی مسائل پزشکی و بهداشتی.(دیباچه ج1 ص 24)
بین نامه های پروست و اثر سترگ او تفاوت فاحشی وجود دارد. از این رو در پایان عمر از نوشتن نامه ها اظهار ندامت می کرد. پروست پژوهان به این نکته ی اساسی پی برده اند. مثلا لویی مارتین شوفیه در مقاله « بازی من های دوگانه چهار شخصیت که مهدی سحابی آن را در پیش گفتار جلد ششم آورده است، می نویسد:
میان زندگی مارسل پروست و اثر پروست هیچ وجه مشترکی نیست. شاهد این مدعا تفاوت باورنکردنی کیفیت اثر پروست، انبوه نامه‌هایی است که او نوشته است. نامه‌ها، این پلی که معمولاً میان نویسنده و همزاد جسمانی او زده می‌شود، چه دستی که آن نام ها را می نویسد با آن دستی که شاهکار می آفریند، یکی است و هر دو از زبان واحدی استفاده می کنند. نامه های مارسل پروست، اگرچه از لابه لای آنها برخی ویژگی‌ها و تکیه کلام‌های یک نویسنده، برخی شکل های کنجکاوی، گوشه‌هایی از ذوق و ذهن نویسنده به چشم می آید و گاهی حتی اسرار نویسنده را فاش می کند، بسیار بیشتر نشان دهنده ی چهره ی نازنازی، زودرنج، پرتکلف، چاپلوس، ساختگی و بی نهایت آزاردهنده ی مارسل پروست به عنوان آدم اجتماعی و اهل رفت و آمد به محافل اشرافی است. و این چهره، چهره شخصیت خود اوست که کسانی که با او رفت و آمد داشته اند، دوستی را در آن
می بینند.
تضادی که از آن سخن گفته می‌شود فقط کیفی نیست، تقریباً سرشتی است. تضاد دو طبیعت متفاوت است. زیرا در روزی که پروست به الهام و مکاشفه ای می‌رسد که او را از مرد بیکاره ی توانگرِ بیمار و اسنوبی به هنرمند بدل می‌کند، سرشت دگرگون و پر از حُسن می شود. و چهره ی شفافی که تا آن زمان چیزی جز ظاهری همخوان با واقعیت گذرا و بیهوده اش نبود، بدون آن که هیچ تغییری (غیر از تناوب دفعات کاربردش) در آن رخ بدهد، به صورت نقاب حائلی در می‌آید که او در پس شکلک ها و لبخندها و مهربانی هایش می تواند بی رحمی تازه ی نگاهش و سکون و صلابت خطوط چهره اش را که دیگر شکل گرفته است، پنهان کند.
اما همین زندگی، همین زندگی که از همه بی معناتر و بی ارزش تر، از همه بیهوده تر و از نظر تجربه ی انسانی تُنُک تر و محدودتر است، خاستگاه اثری می‌شود که بر شناخت آدمی، بر حقیقت دل و حتی جامعه، نافذترین و حساس ترین نوری را می‌تاباند که تاکنون در ادبیات فرانسه دیده شده است.(ج 6 ص سیزده)
چنان که شوفیه بیان کرد پروست در فکر خلق یک اثر متفاوت بود که نویسنده و راوی در آن یکی نیست. البته اگر فلسفه ی نوشتن کتاب در جستجو، اضمحلال روحیه ی زندگی اشرافی است.(ص 439) طبیعتا باید از نوشتن نامه‌ها به سران اشرافی احساس پشیمانی کند. چون برخلاف جریان اصلی کتاب خواهد بود.
یکی دیگر از کسانی که به پارادوکسیکال بودن کتاب با دیگر آثار مکتوب و زندگی شخصی پروست اذعان کرده، جووانی ماکیا است. وی در مقاله ی بلندی که مهدی سحابی در مقدمه ی جلد اول به ترجمه ی آن همت گماشته است، می ‌گوید: کمابیش تناقض آمیز می نماید که اثری چون «جستجو» که یکی از عالی ترین نمونه‌های پشتکار و اراده ی بشری است و ثمره ی عزمی سرسختانه، مدام، نومیدانه، در کشاکش سالها و سال ها نبرد با درد تا لحظه ی مرگ است، آفریده ی بیماری باشد خود را به نداشتن همت، تسلیم شدن به تنبلی ای متهم می کرد که هم در خانواده (همان گونه که مادر و مادربزرگ راوی در جستجو) بر او خرده می گرفتند.(دیباچه ج 1 ص 31)
این که پروست کتاب جستجو را آغاز نویسندگی اش قلمداد می‌کند و با نفرت از آثار پیشین خود به خلق اثری جدید پرداخت، در نگاه پروست پژوهان برجسته شده است. چنان که ماکیا در ادامه ی مقاله ی استعاره توفان می نویسد: همواره این واقعیت‌ مایه ی شگفتی نگارنده شده است که پروست، هنگامی که دست به کار آفرینش «جستجو» شد چنان کوشید که هرگونه رابطه با فعالیت‌های نویسندگی اش در پیش از آن را قطع کند که گفتی آنچه پیش از آن نوشته بود ازآنِ او نبود. سختگیری پروست با خودش حدی نداشت و در کوشش بی رحمانه اش برای قطع رابطه با پیشینه اش، خوشی ها و روزها را «کار بچه مدرسه ای» و بی اعتنا را «نوالی احمقانه» می نامید و معتقد بود که حتی یک صفحه از ژان سنتوی نباید چاپ بشود و دیگر زمان آن رسیده بود خود را از یوغ پیرمردی که آن همه همت و دقت خود را صرف او کرده بود، که اندک نیروی مهارناپذیری را که داشت به خاطر او هدر داده بود رها کند. در سرتاسر «جستجو» تنها دو سه بار از راسکین نام برده می‌شود.(دیباچه ج 1 ص 45)
در نهایت بزرگترترین هدف پروست نوشتن کتابی متفاوت به نام «جستجو» بود. چنان که در بخش های پیشین آمد، کتاب‌های دیگر برای او نقش تمرین نویسندگی داشت. او تمام همت اش را مصروف نوشتن این کتاب کرد و آن گونه که خود پیش بینی کرده بود، اثری جاودانه خلق شد. گزارش آغاز نوشتن این کتاب تا پایان بر اساس آنچه که خانم آلباره در کتاب آقای پروست آورده است، بسیار شنیدنی است.
جالب است بدانید کتاب جستجو در زمان جنگ جهانی اول به نگارش درآمده و پاره‌ای از مسائل جنگ نیز در آن بازخورد یافته است. مؤلف از اینکه نمی تواند در جبهه حضور یابد، عذاب وجدان گرفته و می‌گوید: سربازان وظیفه ی خودشان را انجام می‌دهند. اگر نمی توانم مثل آنها بجنگم وظیفه ام این است که کتابم را بنویسم و آثارم را خلق کنم.(ص 60) تمام کردن کتاب اش بر هر کاری اولویت داشت و از پاییز 1914 موضوع اصلی زندگی اش شده بود. ارتباط اش را با همه قطع کرد.(ص 68) در فوریه 1914 در زمانی که هنوز بسیار می نوشت در نامه ای برای ژاک ربویر نوشت اگر اعتقادات فکری نداشتم. اگر فقط قصدم این بود که چیزهایی را به یاد بیاورم و با این خاطره ها زندگی گذشته را دوباره زنده کنم، در این حالت بیماری زحمت نوشتن به خودم نمی دادم.( دیباچه ج 1 ص 49) تنها انگیزه اش سامان دادن اثرش بود. بی وقفه کار می کرد. عصرها و شب ها به خصوص وقتی از خانه بیرون نمی زد.(ص 341)
پروست، در آن ده سال بیماری و تحلیل رفتن قوای جسمی اش، به خوبی دریافته بود که مرگ به سرعت تمام او را تعقیب می کند.(ص 110) اما با معجزه ی اراده و به عشق کتاب اش سر می کرد.(ص 93) خانم آلباره می گوید: در این مورد یک حقیقت وجود دارد که از بیماری اش سوء استفاده می کرد تا خود را منزوی کند و به تالیفات اش بپردازد. از بیماری هرگز واهمه نداشت. تنها ترس اش این بود که قبل از اتمام اثرش بمیرد.(ص 95) البته جوان هم که بود ترجیح می‌داد نویسنده قابلی باشد تا این که وقتش را صرف وابستگی به کسی کند و تمام علاقمندی اش در زندگی منحصر شد به چیزی که بعدها خودش آن را جستجو نامید.(ص 239) نظم شدیدی بر کارش حکمفرما بود و همان طور که پیش می رفت تمام ابزار کارش را در اختیار داشت. خیلی زود توانستم پنج ابزار اصلی کارش را تشخیص بدهم. 1- دفترهای قدیمی که مربوط به سالها پیش بودند 2- دفترهای جدید که روی آنها کار می کرد. 3- دفترچه‌های یادداشت 4- رو نوشته ها و بالاخره 5- آنچه کاغذ نوشته نامیدند و یادداشت‌هایی را شامل می شدند که ناگهان به فکرش می‌رسید و روی کاغذهای جدا، پشت پاکت یا حتی روی یک مجله می‌نوشت.(ص 347)
دفترهای قدیمی… اساس اثرش را تشکیل می‌دهند. کار با آنها شروع می‌شد جمله‌ها را مجدداً ساخته و پرداخته می‌کرد. بسط می‌داد و زیباتر می کرد.(ص 348) دفترچه های یادداشت ابتدا سه تا بودند و کم کم به تعداد شان اضافه شد امروز 75 تا از اینها در کتابخانه ملی موجود است.(ص 349) موقع کار خیلی کم به کتاب‌های دیگر رجوع می‌کرد. هرگز دم دست یا کنار تخت اش کتابی نبود. گاهی از گوتا یا فرهنگ لغت استفاده می‌کرد تا اسم جایی را وارد کند.(ص 350) گاهی لازم بود که کتابی را در میان انبوه کتاب‌هایش پیدا کنم …اگر پیدا نمی شد می گفت: از خیرش گذشتم ترجیح می‌دهم بروید از کتابفروشی یکی دیگر بخرید.(ص 129) گاه با چند جلد کتاب به خانه برمی‌گشتم می گفت: بگذارید اینجا و بروید. خواندن اینها وقت تلف کردن است. نه نگاهی به آنها می انداخت و نه می داد به کتابفروشی برگردانم. همه را نگه می داشت.(ص 130)
با سرعت تعجب آوری می نوشت این کار برایش خیلی راحت بود… از خودنویس های سرژان ماژور استفاده می‌کرد. با اینکه آن زمان نوشتن با خودکار هم رایج شده بود، ندیدم از خودکار استفاده کند. همیشه کلی خودنویس زاپاس داشت.(ص343)
آنچه که در کتاب جستجو برجسته می‌شود، خصوصیات اخلاقی شخصیت ها و جزییات زندگی افراد است. هرگز جز به اندیشه ی به ثمر رساندن کتاب از خانه خارج نمی شد. وقتی بیرون می‌رفت هدف مشخصی داشت اغلب در پی شکار جزئیاتی بود یا در طواف شخصیتی برای داستانش.(ص 303) وقتی شخصی را از لیست ملاقات هایش حذف می کرد، بلافاصله می فهمیدم صفحات این فصل به پایان رسیده است.(ص 314) خودش هم دقت و ظرافت بی نهایتی داشت و تنها موقعی خیلی از کارش راضی بود که تمام جزئیات را وارد می کرد.(ص 352)
به عنوان یک فرد اخلاق گرا، دنیا را با تمام زیبایی ها و شایستگی های بشری اش و در عین حال تمام چیزهای مضحکی که در آن وجود دارد، توصیف می‌کرد در قضاوت هایش بسیار حساس
و سخت گیر بود.(ص 307)
وقتی چیزی را تعریف می‌کرد، هرگز روی عنصر خاصی تأکید نمی‌کرد و هدف اش را آشکار نمی ساخت.‌ قضاوت را بر عهده ی شنونده می‌گذاشت. این مخاطب بود که باید حدس می زد منظورش از توصیف فلان صحنه چیست؟ درست همان کاری که در مورد شخصیت‌های کتاب اش انجام می‌داد.(ص 305)
سلست همه چیز اینجا یادداشت شده است. اگر حافظه نباشد مقایسه ممکن نیست. تنها با مقایسه می توان افکار و اندیشه‌ها را تکمیل کرد. برای حافظه هرگز نمی توان پایانی تصور کرد. برای همین همیشه احتیاج به دیدن و دوباره دیدن دارم… واقعیت زندگی در دقت و توجه به حافظه است.(ص 321)
حقیقت این است که او فقط به چهره پردازی نپرداخته است بلکه دنیای رو به زوال اشرافیت را که با آن آشنایی داشت و اجتماع و شیوه ی زندگی را که در حال فرو ریختن بود، به تصویر می‌کشید و اجتماع را می‌دید. و مطمئن ام که از همان ابتدا آن را مشاهده و سقوط آن را به وضوح پیش‌بینی می‌کرد. این مسئله در اثرش کاملاً مشهود است اگر چنین سقوطی را از ورای آثار متوجه نشویم، یعنی کتاب را خوب مطالعه نکرده‌ایم. (ص 307)
کتاب اش تمام زندگی او بود و آن قدر اراده و امید داشت که همه چیز در زندگی اش بگذرد تا آن را تمام کند.(ص 361) تمام کردن کتاب اش بر هر کاری اولویت داشت.(ص 68)
پروست از مظاهر مذهبی علاقه ی فراوانی به کلیسا داشت و گاه هم به کلیسا می‌رفت. از این رو کتابش را به کلیسا تشبیه می کرد و می گفت: سلست می خواهم اثرم را مثل یک کلیسای بزرگ نشان بدهم. برای همین هنوز خیلی کار دارد. وقت ساخته شد تازه باید آن را با شیشه های رنگی، سر ستونهای سنگی، محراب های کوچکی که روش باز می شود و مجسمه تزیین‌کنم.(ص 304) وقتی می گفت اثرش شبیه کلیسای بزرگی است قطعا منظورش این بود که همچون کلیساهای بزرگ که خیلی دوست شان داشت، مدت های طولانی پابرجا خواهد ماند.(ص 305)
به قول رولان بارت، یک کتاب حاصل خود های مختلف است که ما در زندگی روزمره، عادت ها و ضعف های خویش را با آنها به نمایش می‌گذاریم… آنچه پروست به روایت در می آورد، نه زندگی بلکه آرزو برای نوشتن است.(پروست و من ص 52)
آنچه در اثر جاری است مسلما زندگی نویسنده است اما آن زندگی که ازخود بی خود شده است. به قول جرج پیتر داستان نمادین زندگی پروست.(همان ص 53)
کتاب پروست شرح تلمذی عظیم و مداوم است.(این نظریه ی ژیل دلوز در کتاب ارجمند پروست و نشانه هاست) این شاگردی مداوم( در عشق، در هنر و در روزمرگی ها) با دو لحظه ی وهم و ناامیدی عجین است. از این دو وهله، حقیقت(نوشتن) زاده می شود. اما بین رؤیا و بیداری، پیش از آن که حقیقت ظاهر شود، راوی پروست باید بسیاری از سوء تفاهم ها را پشت سر بگذارد.(همان ص 72)
پس از اتمام جلد اول کتاب جستجو به نام «طرف خانه سوان»، قرارداد چاپ آن را با برنارد گراسه در بهار 1913 بسته شد.(ص 364) طبق قراردادی که امضا شد آقای پروست تقبل کرد هزینه ی انتشارش را بپردازد.(ص 370) البته پروست دوست داشت کتابش در نشر نو فرانسه یا انتشارات گالیمار چاپ شود که آندره ژید آن را رد کرد.(ص 382) او جایزه گنکور را در دسامبر 1919 به خاطر کتاب در سایه دوشیزگان شکوفا -جلد دوم جستجو- از آن خود ساخت.(ص 390)
لئون دوده در مقابل کسانی که می گفتند: طبق وصیت گنکور جایزه به نویسندگان جوان تعلق می گیرد. گفته بود: بحث بر سر یک استعداد جوان است و در مورد پروست کاملاً صدق می کند. و با صراحت می گویم: به این دلیل که پروست از زمان خود صد سال جلوتر است.(ص 392) غیر از جایزه گنکور، نشان افتخار صلیب شوالیه را هم از آن خود ساخت.(ص 398)
پیش بینی پدرش که همواره به اطرافیان خود می‌گفت: خواهید دید که مارسل روزی وارد فرهنگستان فرانسه می‌شود، تحقق پیدا کرد.(ص 400) بزرگترین منتقد آلمانی، کورتیوس به پروست نامه نوشت و گفت: به نظرش او بزرگترین نویسنده کلاسیک قرن بیستم است.(ص 401) مادرگان گفت: ما نه تنها با او(پروست) زندگی می‌کنیم بلکه با او زنده ایم. با بی صبری منتظر دنباله ی کتابش هستیم. چقدر پربار است. همه چیز در آن هست. مرتبا در حال کشف چیزهای تازه هستیم.
مارسل یک بار به سلست گفته بود: شما زنده خواهید ماند و وقتی من مُردم تحقق آنچه که برایتان گفتم، خواهید دید. کتابم را خواهید خواند. بله تمام دنیا کتاب‌هایم را خواهند خواند. شما شگفتی اثرم را در مقابل دیدگان مردم خواهید دید و در این شگفتی سهیم خواهید بود.(ص 407) بسیار خوب سلست عزیز، امشب کلمه پایان را ‌نوشتم و با لبخند اضافه کرد: دیگر می‌توانم بمیرم… مهم این است که بعد از این دیگر نگران نیستم. اثرم می تواند چاپ شود. زندگی ام را برای هیچ به هدر نداده ام.(ص 433)
خانم آلباره خوب تشخیص داده بود که او احتمالاً تنها کسی بود که احتضار زندگی اشرافی را مانند مرگ خودش، از قبل احساس کرد.(ص 439) از وقتی کلمه ی پایان را نوشته بود، نیروی جسمی اش هم تحلیل رفت.(ص 442) پس از مرگ پروست ناگهان متوجه ویترین کتابفروشی نزدیک خانه در خیابان آمولن شدم. ویترین در نور می درخشید و آثار منتشر شده آقای پروست در سه جلد پشت شیشه بود.(ص 465) یاد بخشی از کتاب اش افتادم که در آن از مرگ برگوت نویسنده صحبت می کرد. یک بار دیگر، علم غیب و اطمینان خاطرش باعث تعجبم شد. نوشته بود برگوت را به خاک سپردند اما شب تشییع جنازه، کتاب‌هایش در سه جلد، در ویترین درخشان قرار گرفته بود درست مانند بال های گشوده فرشتگانی بود که به شب زنده داری برای فردی که دیگر در میان شان نبود، می پرداختند و نمادی از رستاخیز به شمار می‌رفت.(ص 465)
و این گونه بود که مارسل پروست جاودانه شد. او در کتاب «زمان بازیافته»-جلد هفتم جستجو- باز از رابطه هنر و مرگ می نویسد: من می گویم که قانون بی ترحم هنر این است که انسان ها بمیرند و خود ما هم با چشیدن همه ی رنج ها بمیریم تا نه سبزه ی فراموشی که سبزه ی زندگیِ جاوید بروید، سبزه ی انبوهِ آثار بارآوری که نسل ها و نسل ها می آیند و شادمانه، بدون غم آنانی که زیرش خفته اند، بر آن به «چاشت روی سبزه» می نشینند.(ج 7 ص 216)
اگر این سخنان پایانی، شما را به یاد آن رباعی خیام می اندازد. اما مهدی سحابی مترجم می گوید: چاشت روی سبزه یک نقاشی اثر مونه است که پروست علاقه ی خاصی به او داشت.(همان ص 473) شاید مونه از خیام اقتباس کرده است!!

Comments 327

  1. Vunrqz says:

    oral tadalafil 5mg – cost tadalafil 10mg order cialis 5mg pills

  2. Ffhkhz says:

    purchase plaquenil generic – purchase hydroxychloroquine online cheap hydroxychloroquine price

  3. Iykdqv says:

    ivermectin 6 mg tablet – stromectol humans ivermectin virus

  4. Oyakcl says:

    cephalexin 250mg cheap – cleocin 300mg without prescription order erythromycin 500mg generic

  5. Bdeksy says:

    order sildenafil 100mg online – fildena 100mg ca order antabuse generic

  6. Pmwcwh says:

    budesonide canada – order quetiapine 100mg online buy generic ceftin

  7. Hvlaxs says:

    purchase careprost online – trazodone 50mg us order trazodone 100mg without prescription

  8. Rojvge says:

    viagra 50mg without prescription – generic sildenafil 50mg oral zantac

  9. Fbbmao says:

    buy tadalafil 10mg generic – order cialis 20mg sale ivermectin price comparison

  10. Btsliy says:

    purchase cialis for sale – ed pills that work erectile dysfunction pills over the counter

  11. Houtph says:

    casinos online – online slots real money usa prednisone 10mg pills

  12. Betsjr says:

    prednisone 20mg generic – order accutane online isotretinoin online buy

  13. Xapimu says:

    amoxil cheap – buy amoxicillin 1000mg online brand viagra 150mg

  14. Qskbte says:

    tadalafil 10mg ca – buy cialis 5mg online buy tadalafil 20mg sale

  15. Edpxqg says:

    ivermectin pill cost – stromectol tablet price azithromycin 500mg usa

  16. Fnslsz says:

    oral zithromax 250mg – zithromax 500mg pills medrol 16mg over counter

  17. Cxrhbo says:

    metformin 1000mg pills – glucophage 1000mg us buy atorvastatin generic

  18. Kdzvad says:

    norvasc 5mg generic – buy omeprazole 20mg without prescription prilosec ca

  19. Tmxbhi says:

    cheap metoprolol 100mg – buy metoprolol 100mg pills order cialis 20mg online cheap

  20. Iwyofv says:

    cialis generic – viagra 100mg england us pharmacy viagra

  21. Ligyjv says:

    ivermectin 3 mg for sale – ivermectin virus stromectol 15 mg

  22. Azdspj says:

    order clomid pill – buy clomiphene 50mg sale zyrtec 5mg ca

  23. Ncujeg says:

    clarinex uk – clarinex 5mg cheap triamcinolone online buy

  24. Tyfnpn says:

    cost misoprostol 200mcg – buy cytotec 200mcg pills cheap synthroid 75mcg

  25. Eanxfs says:

    viagra 100mg over the counter – us viagra sales buy neurontin 800mg without prescription

  26. Sqhlpz says:

    cialis 20mg us – cenforce for sale buy cenforce 100mg online

  27. Exipdd says:

    diltiazem medication – buy allopurinol 100mg pill buy zovirax 400mg without prescription

  28. Aamhuz says:

    atarax 25mg drug – buy crestor online cheap crestor 20mg generic

  29. Xwtyhz says:

    oral ezetimibe 10mg – domperidone order online cost citalopram 40mg

  30. Yywdkh says:

    brand viagra 50mg – cheap sildenafil without prescription viagra pills

  31. Llylvo says:

    esomeprazole 20mg pill – nexium 40mg us order promethazine without prescription

  32. Cprzfv says:

    cheap tadalafil online – Buy cialis cialis 10mg

  33. Uaallp says:

    order modafinil 100mg – ed meds otc ed pills

  34. Xcgxuz says:

    isotretinoin drug – azithromycin 500mg cheap order azithromycin generic

  35. Mvxviw says:

    oral lasix 100mg – brand viagra order sildenafil 100mg pill

  36. Jzljhx says:

    tadalafil 10mg cheap – viagra 150mg canada sildenafil 25mg for sale

  37. Zfgwin says:

    order tadalafil without prescription – generic losartan 50mg order coumadin 2mg online

  38. Gwcrje says:

    topiramate oral – sumatriptan 25mg cheap imitrex 50mg pills

  39. Pygceo says:

    avodart 0.5mg cheap – cialis black cialis 20mg for sale

  40. Ldqrcp says:

    sildenafil 25mg price – buy viagra 150mg online cheap where to buy cialis

  41. Uyryvw says:

    buy ed pills online usa – ed pills cheap prednisone 20mg over the counter

  42. Pvyosm says:

    order isotretinoin generic – order amoxil 1000mg for sale amoxicillin 500mg over the counter

  43. Nxjoyz says:

    buy lasix 40mg for sale – zithromax 250mg uk zithromax medication

  44. Wovsbi says:

    order doxycycline 200mg online cheap – buy plaquenil generic chloroquine price

  45. Qafufn says:

    buy modafinil 100mg pills – modafinil 100mg generic order sildenafil 50mg pills

  46. Zpandu says:

    cheap erectile dysfunction pill – generic prednisone 5mg cost prednisone 5mg

  47. Gpydyl says:

    generic accutane 40mg – buy celebrex 200mg generic celebrex buy online

  48. Eteuwm says:

    buy tamsulosin 0.2mg – aldactone 25mg oral order aldactone 25mg pill

  49. Tqvksw says:

    buy simvastatin generic – cost valtrex 1000mg buying a term paper

  50. Ilqagq says:

    best online casino – help me write my research paper paper help

  51. Piejjl says:

    play online casino real money – order propecia 5mg generic order ampicillin sale

  52. Iuyaae says:

    cipro 500mg sale – cipro pills best cialis sites online

  53. Yjppvp says:

    buy sildenafil online cheap – cheap generic vardenafil india levitra online

  54. Omragt says:

    cheap prednisolone pill – buy neurontin online order tadalafil 40mg

  55. Fgnzzi says:

    buy augmentin 375mg generic – order tadalafil 20mg generic brand cialis pills

  56. Ahxchu says:

    buy bactrim without prescription – cheap viagra 100mg usa pharmacy viagra

  57. Zbztaz says:

    order cephalexin 125mg pill – cleocin 150mg pill erythromycin price

  58. Cfjlbm says:

    order sildenafil 100mg online – ivermectin new zealand buy liquid ivermectin

  59. Dkkfub says:

    rhinocort us – oral antabuse 500mg disulfiram 250mg usa

  60. ahableqv says:

    order modafinil 100mg generic order modafinil online modafinil order online

  61. zbxnilgb says:

    order provigil 200mg pill order modafinil generic

  62. ttwgvhut says:

    buy provigil sale modafinil buy online

  63. Rfuked says:

    order ceftin – cialis 20mg pill cialis sale

  64. wpkucjgh says:

    is erythromycin a penicillin amoxicillin vs erythromycin

  65. Gdazlq says:

    order ampicillin 250mg – buy cialis 20mg tadalafil liquid

  66. clvkmesp says:

    buy modafinil 200mg pills order generic modafinil 100mg

  67. kxmfxajm says:

    order provigil 100mg generic buy generic modafinil 200mg

  68. Rcjjya says:

    amoxicillin 1000mg generic – buy zithromax 250mg sale order vardenafil 20mg without prescription

  69. Ceikbj says:

    stromectol for humans – cost levitra 20mg purchase levitra without prescription

  70. Owfomd says:

    doxycycline 200mg for sale – doxycycline pills cialis 20mg tablet

  71. Wzrrjx says:

    cialis 40mg without prescription – canadian pharmacy modafinil brand

  72. goclplnz says:

    erythromycin ophthalmic eye drops how to apply erythromycin

  73. Aemgxv says:

    purchase deltasone generic – buy generic prednisone 40mg order isotretinoin 10mg pills

  74. Zikwvc says:

    amoxil generic – buy azithromycin 500mg pills viagra 50mg usa

  75. Ufgege says:

    prednisolone 20mg pill – neurontin cheap buy sildenafil 50mg sale

  76. Xqvgdm says:

    furosemide ca – buy doxycycline buy ivermectin 12 mg online

  77. vuobpwmm says:

    http://erythromycinn.com/# is erythromycin a sulfa drug

  78. SlonDeP says:

    x9qvx

    icqmz

    nrcg

  79. Fsxomo says:

    plaquenil order – hydroxychloroquine 200mg tablet buy baricitinib 4mg pills

  80. SlonDeP says:

    p8hzh

    ek3gw

    jetu

  81. Fqnfxs says:

    lisinopril 5mg for sale – order lisinopril 10mg without prescription order generic atenolol 100mg

  82. Mrlosg says:

    order vardenafil sale – brand clomiphene 50mg clomiphene 100mg cost

  83. SlonDeP says:

    emr8w

    hjdj9

    v8o1

  84. cctfgo says:

    order viagra with paypal sildenafil tablet online

  85. Nxcjrb says:

    purchase ventolin for sale – generic dapoxetine buy dapoxetine 90mg pills

  86. ecdelnbo says:

    erythromycin ointment for newborns erythromycin brand

  87. lqeicw says:

    albuterol substitute over counter where to buy ventolin for nebuliser

  88. Axdqsy says:

    levothyroxine usa – brand aristocort 4mg hydroxychloroquine medication

  89. RussellBoomy says:

    https://drwithoutdoctorprescription.online/# prescription without a doctor’s prescription

  90. bcuxje says:

    how to use proventil inhaler best otc inhalers for asthma

  91. Okgkux says:

    tadalafil 10mg usa – sildenafil 200mg for sale sildenafil 50mg pill

  92. Ciggemi says:

    best price info viagra pills buy viagra toronto

  93. osnheulk says:

    buy plaquenil pill kiteboarding buy plaquenil generic

  94. Txcjrg says:

    deltasone price – prednisone 5 mg pills cheap amoxicillin sale

  95. diltiazem color buy diltiazem 180mg sale diltiazem hcl for cardiomyopathy in cats how long does it take for diltiazem to lower heart rate

  96. inhaled albuterol buy ventolin australia where can i buy albuterol inhaler where to buy ventolin hfa

  97. MichaelCox says:

    viagra coupons 75% off when will viagra be generic

  98. MichaelCox says:

    viagra shop mexican viagra

  99. apperJak says:

    buy professional viagra treatment for men with erectile dysfunction has focused on viagra and similar drugs

  100. Wmgkim says:

    order cenforce pills – ezetimibe 10mg without prescription purchase motilium pill

  101. cheap viagra australia sildenafil 100mg tablets where to buy viagra without a prescription how many years can you take cialis?

  102. MichaelCox says:

    when will viagra be generic ۱۰۰mg viagra

  103. Brandonwhorb says:

    best place to buy viagra online sildenafil

  104. Qltlhx says:

    generic sildenafil 50mg – cialis 5mg oral cialis next day delivery

  105. MichaelCox says:

    viagra for men viagra cost

  106. Brandonwhorb says:

    viagra without a doctor prescription sildenafil

  107. Rickyger says:
  108. Lxiyyb says:

    buy modafinil 200mg sale – provigil 100mg generic rhinocort spray

  109. Rogerreepe says:

    amoxicillin 800 mg price amoxicillin canada price

  110. GeorgeDix says:

    clomid generic best clomid

  111. RaymondNut says:
  112. azithromycin online azithromycin erythromycin what is azithromycin prescribed for what does azithromycin

  113. rntkmjit says:

    plaquenil stock price can you get hydroxychloroquine otc

  114. dapoxetine generic dapoxetine 60 mg tablets price in india dapoxetine purchase stores columbia sc what is priligy 60 mg (dapoxetine)

  115. Stephenmoivy says:

    https://clomidforsale.life/# buy clomid tablets uk

  116. Robertwoock says:

    zithromax antibiotic without prescription buy zithromax online fast shipping

  117. GeorgeDix says:

    how to get amoxicillin over the counter amoxil pharmacy

  118. Sdughf says:

    cost accutane – generic azithromycin 500mg tetracycline online

  119. Robertwoock says:

    canadian pharmacy clomid clomid drug

  120. GeorgeDix says:

    zithromax without prescription zithromax pill

  121. Shelbydiall says:

    cheap clomid online where to get clomid uk

  122. Stephenmoivy says:

    https://doxycyclineforsale.life/# cost of doxycycline australia

  123. Williamquert says:

    https://buynolvadex.store/# tamoxifen bone pain

  124. Davidimind says:

    metformin 125 mg buy metformin er online without prescription

  125. Glennimipt says:

    lipitor generic coupon lipitor 5mg

  126. Rickytaubs says:

    buy cheap tadalafil online tadalafil tablets

  127. Juhixz says:

    buy cyclobenzaprine without prescription – flexeril over the counter order generic inderal 10mg

  128. RaymondNut says:

    https://buytadalafil.men/# cheapest tadalafil india

  129. Williamquert says:

    metformin 150 mg best metformin brand

  130. Rthppg says:

    buy clopidogrel 150mg – methotrexate 10mg pill metoclopramide over the counter

  131. cialis or viagra cialis australia 2014 review can you get viagra for females how long does it take levitra to work

  132. slorbere says:

    lasix and kidney function http://furosemide.sbs furosemide 20 mg tab cost

  133. AnthonyLug says:

    https://buytadalafil.men/# tadalafil coupon

  134. lasix vs furosemide furosemide 12.5 mg where can i buy furosemide 40 mg what do furosemide tablets look like

  135. Edwardsmurb says:

    buy tadalafil online paypal where can i buy tadalafil

  136. Williamquert says:

    buy tadalafil online no prescription tadalafil 20 mg mexico

  137. Williamquert says:

    generic tamoxifen nolvadex estrogen blocker

  138. Xjfkbj says:

    buy cozaar online cheap – order nexium generic buy generic promethazine

  139. MichealLic says:

    ed pills that really work erectile dysfunction medications

  140. Jefferyevami says:
  141. clomid gynecomastia clomid 12.5 clomid for men with low sperm count why am i not ovulating on clomid

  142. Viuexx says:

    buy levaquin 250mg sale – order levaquin 250mg generic tadalafil 10mg generic

  143. بازتاب: 1ballast
  144. RobertMem says:

    https://gabapentin.icu/# purchase neurontin online

  145. Georgeles says:

    https://withoutprescription.store/# how to get prescription drugs without doctor

  146. Jefferyevami says:
  147. MichealLic says:

    canadian pharmacy pain meds without written prescription

  148. IsiahMon says:

    purchase cipro buy cipro online

  149. Klcffq says:

    cialis professional – cheap cialis without prescription flomax 0.2mg for sale

  150. Jefferyevami says:
  151. cialis professional 40mg commander du cialis en toute securite what is the drug cialis used for comment acheter cialis sans ordonnance

  152. Enquida says:

    invokana mechanism of action https://invokana.bond/ invokana samples for physicians

  153. Georgeles says:

    https://gabapentin.icu/# neurontin without prescription

  154. IsiahMon says:

    neurontin prescription neurontin 800 mg capsules

  155. Jefferyevami says:
  156. AurlieOlEn says:

    myvegas slots facebook
    best online slots
    free video slots 888

  157. Rrwrzn says:

    ondansetron 8mg oral – ondansetron 8mg for sale order valtrex 1000mg sale

  158. prednisone 1 mg prednisone online with no prescription how to taper off 5mg prednisone prednisone how long to take effect

  159. aralen for osteoarthritis aralen hair loss is there any predisone in aralen how dangerous is aralen?

  160. Jefferyevami says:

    can you buy diflucan over the counter in canada diflucan generic brand

  161. Stevenhieve says:

    https://edpills.best/# male ed pills

  162. lupus aralen aralen for arthritis eye issues due to aralen what is the purpose of taking aralen

  163. Michaeldom says:

    order stromectol over the counter stromectol

  164. Apomsb says:

    finasteride 1mg cost – finasteride 5mg sale ciprofloxacin medication

  165. FrankBar says:

    mens erection pills cheapest ed pills online

  166. Stevenhieve says:

    https://doxycyclineonline.store/# doxycycline for sale

  167. DarrellBrorp says:

    doxycycline cheap doxycycline

  168. aralen price aralen 400mg skipping a few doses of aralen eye exam when taking aralen

  169. FrankBar says:

    buy doxycycline cheap doxycycline

  170. Stevenhieve says:

    https://doxycyclineonline.store/# doxycycline without prescription

  171. Michaeldom says:

    ed causes and treatment causes for ed

  172. DarrellBrorp says:

    doxycycline for sale buy doxycycline

  173. Davidmig says:

    https://drugsonline.store/# best otc ed pills

  174. Pcpdot says:

    buy sildenafil 50mg online – order trazodone 50mg generic sildenafil 150mg cheap

  175. Stevenhieve says:

    https://stromectol.life/# stromectol 12 mg tablets

  176. FrankBar says:

    generic clomid for sale buy clomid

  177. DarrellBrorp says:

    doxycycline for sale doxycycline

  178. Michaeldom says:

    generic clomid for sale generic clomid for sale

  179. metformin and b12 can you buy metformin over the counter does metformin help you get pregnant what is the lowest dose of metformin

  180. Ozuzer says:

    buy ed pills canada – original viagra 50mg rezeptfrei sicher kaufen viagra 200mg kaufen ohne rezept

  181. annuata says:

    ivermectin human dosage ivermectin tabletten

  182. Stevenhieve says:

    https://stromectol.life/# ivermectin cream cost

  183. FrankBar says:

    cheap clomid clomid 5850 tablets

  184. Danieljaife says:

    stromectol for sale buy stromectol

  185. PhillipZep says:

    stromectol 3mg tablets stromectol 3 mg tablets price

  186. Brandoncit says:

    stromectol 12 mg tablets stromectol

  187. Allanphavy says:

    https://stromectoltrust.com/# order stromectol over the counter

  188. olumiant vte risk olumiant baricitinib 4 mg baricitinib drivers and barriers olumiant pharmaceuticals

  189. Eedcay says:

    cheap deltasone 5mg – prednisone 10mg ca prednisolone 10mg tablet

  190. Brandoncit says:

    stromectol 3 mg tablets price stromectol 12 mg tablets

  191. phentermine and paxil buy paxil usa paxil side effects long term when is the best time to take paxil

  192. Robertodenna says:

    stromectol 12 mg tablets stromectol 12 mg tablets

  193. JamesCof says:

    https://stromectoltrust.com/# stromectol 3 mg tablets price

  194. Allanphavy says:

    https://stromectoltrust.com/# stromectol 12 mg tablets

  195. Bvoslz says:

    neurontin 100mg without prescription – buy doxycycline pills ivermectin 3 mg pills for humans

  196. Allanphavy says:

    https://stromectoltrust.com/# stromectol 3 mg tablets price

  197. RobertBycle says:

    https://stromectoltrust.com/# ivermectin and pyrantel

  198. Larrysab says:

    https://pharmacyizi.com/# cheap erectile dysfunction

  199. Jefferylot says:

    https://pharmacyizi.com/# dysfunction erectile

  200. inoppy says:

    disulfiram antabuse 250 mg tablet antabuse drug info

  201. Hcbulw says:

    hydroxychloroquine 200mg sale – buy cenforce 100mg online cheap cenforce pills

  202. pictures of seroquel cheap quetiapine uk reviews can you drink alcohol on seroquel what is quetiapine fumarate used for

  203. Larrysab says:
  204. JamesNuddy says:

    vitality ed pills best ed solution

  205. ArthurNog says:
  206. SteveVax says:

    how to treat ed ed drugs over the counter

  207. Jefferylot says:

    https://pharmacyizi.com/# cvs prescription prices without insurance

  208. SteveVax says:

    erectile dysfunction pills erectile dysfunction drugs

  209. Bsiqzz says:

    buy generic baricitinib 2mg – order norvasc 10mg without prescription purchase lisinopril for sale

  210. DouglasPaf says:

    https://pharmacyizi.com/# ed drug prices

  211. KevinduP says:

    https://pharmacyizi.com/# erectile dysfunction medication

  212. Larrysab says:
  213. ArthurNog says:

    https://pharmacyizi.com/# erectyle dysfunction

  214. Jefferylot says:
  215. SteveVax says:

    ed meds online canada natural ed pills

  216. RichardSaime says:

    natural herbs for ed doctors for erectile dysfunction

  217. JamesNuddy says:

    ed cures that actually work treatment for erectile dysfunction

  218. baclofen for withdrawal baclofen 20 mg generic what does baclofen look like baclofen what is it used to treat

  219. SteveVax says:

    ed treatment drugs viagra without a doctor prescription

  220. acrocky says:

    walmart price for albuterol inhaler generic proventil inhaler

  221. SteveVax says:

    shots for ed ed medicine

  222. Jefferylot says:

    https://pharmacyizi.com/# home remedies for ed

  223. SteveVax says:

    ed solutions vacuum pumps for ed

  224. Riabzs says:

    sildenafil 50mg tablet pfizer viagra 50mg order tadalafil

  225. GeraldAwalp says:

    canadian online pharmacy no prescription promo code for canadian pharmacy meds

  226. Pillevoms says:

    erection pills viagra online men’s ed pills

  227. tga olumiant pi cost of olumiant baricitinib olumiant donde comprar baricitinib

  228. Keithlam says:

    legal to buy prescription drugs without prescription buy cheap prescription drugs online

  229. GeraldAwalp says:
  230. GeorgeSob says:

    https://erectionpills.shop/# medicine for impotence

  231. Thomasrop says:

    https://erectionpills.shop/# best male enhancement pills

  232. Thomasrop says:

    https://canadiandrugs.best/# buy cheap prescription drugs online

  233. Richardhiest says:

    https://canadiandrugs.best/# comfortis without vet prescription

  234. Thomasrop says:

    https://erectionpills.shop/# erectile dysfunction drug

  235. Jpeqcl says:

    order flexeril 15mg pill purchase clopidogrel pills plavix 75mg uk

  236. GeorgeSob says:

    https://canadiandrugs.best/# mexican pharmacy without prescription

  237. valtrex weight loss valtrex online side effects of valtrex medication valacyclovir is used to treat what

  238. molnupiravir fauci molnupiravir acquisto online molnupiravir half that cuts covid19 hospitalization molnupiravir

  239. Thomasrop says:

    https://onlinepharmacy.men/# canadian pharmacy generic viagra

  240. Uixwfi says:

    buy methotrexate 5mg pill metoclopramide 10mg price buy reglan 20mg pill

  241. Thomasrop says:

    https://canadiandrugs.best/# canadian medications

  242. GeraldAwalp says:

    ed treatments ed drugs

  243. Keithlam says:

    Pamelor Tadacip

  244. Yygpay says:

    order sildenafil 50mg sale order cialis 20mg pills deltasone generic

  245. Thomasrop says:

    https://allpharm.store/# canadian drug stores online

  246. Keithlam says:

    pharmacy coupons escrow pharmacy online

  247. Ecclyr says:

    isotretinoin 20mg pills sildenafil us aurogra 100mg usa

  248. Jeffreycoade says:
  249. Lelandsmume says:

    bret weinstein ivermectin ivermectin discovery

  250. RobertRix says:

    stromectol tab 3mg price of stromectol

  251. viagra coles prescription cost for viagra in usa viagra without a prescription online what will happen if women take viagra

  252. Dwhosr says:

    sildenafil 20 mg viagra sildenafil 25mg purchase losartan sale

  253. GeorgeIderi says:

    https://stromectolbestprice.com/# ivermectin steroids

  254. Jeffreycoade says:
  255. CareyJew says:

    moxidectin vs ivermectin buy stromectol online

  256. RobertRix says:

    purchase stromectol stromectol price us

  257. Xdalin says:

    order esomeprazole for sale purchase nexium generic order tadalafil 5mg sale

  258. GerardPible says:

    https://drugsbestprice.com/# best over the counter ed pills

  259. JamesFuh says:

    canadian medications buy medications online

  260. WilliamCaf says:

    https://drugsbestprice.com/# how to overcome ed naturally

  261. Pvwesw says:

    real cialis sites buy sumatriptan 25mg online cheap avodart 0.5mg drug

  262. lady viagra cialis 80 mg dosage kamagra 100mg oral jelly review where to buy kamagra in australia

  263. GerardPible says:

    https://drugsbestprice.com/# pharmacy medications

  264. JamesFuh says:

    best price for generic viagra on the internet legal to buy prescription drugs from canada

  265. kamagra jelly 100mg viagra woman buying viagra online without a prescription what does viagra do for men

  266. JamesAbefe says:

    ed treatment pills errection problems

  267. MichaelHuh says:

    medication for ed dysfunction cheap pills online

  268. Axzipb says:

    ranitidine price oral ranitidine order flomax 0.4mg online cheap

  269. Dustinlit says:

    https://medrxfast.com/# meds online without doctor prescription

  270. ThomasFex says:

    https://medrxfast.com/# best canadian online pharmacy

  271. Michaelcip says:

    buy prescription drugs without doctor buy prescription drugs from canada

  272. Darnellapord says:

    pet antibiotics without vet prescription how to get prescription drugs without doctor

  273. Hyrtfh says:

    ondansetron us propecia over the counter

  274. Davidmom says:

    cvs prescription prices without insurance п»їed drugs online from canada

  275. nolvadex supplement canadian tamoxifen clomid vs nolvadex for increasing test how to buy nolvadex

  276. Dustinlit says:

    https://medrxfast.com/# best online canadian pharmacy

  277. Darnellapord says:

    prescription drugs canadian drug

  278. ThomasFex says:

    https://medrxfast.com/# pain medications without a prescription

  279. naltrexone naloxone order revia for sale low dose naltrexone and vyvanse how long does naltrexone work

  280. Davidmom says:

    prescription without a doctor’s prescription buy prescription drugs from india