ندای هرمزگان- نورالهدی عطایی دریایی
با روی کار آمدن دولت پزشکیان که یکی از شعارهای انتخاباتی او ایجاد «وفاق ملی» بود، کاربرد این اصطلاح بار دیگر در نزد همگان رونق گرفته؛ هرکس به ظن خود از آن استفاده کرده و انتظار بهره گیری از آن را دارد.
«وفاق ملی» به معنای اتحاد و همبستگی ملی است. این اصطلاح معمولاً برای اشاره به یکپارچگی و همدلی بین افراد و گروههای مختلف یک ملت به کار میرود، به ویژه در زمان یا شرایط خاصی که نیاز به همبستگی و اتحاد بیشتری وجود دارد،این اصطلاح کاربردهای خاص خود را بیشتر نمایان می کند.
به طور عام، برداشت همگان از اصطلاح «وفاق ملی» همان معنای یکپارچگی و همبستگی است که این تنها با شعار دادن بدست نمی آید، بلکه عناصر مهمی در تحقق آن نقش دارند که با وجود تنوع قومی و فرهنگی که ایران دارد ،با تحقق هر کدام از آن عناصر طی سالیان دراز،این وفاق ملی و سکونت گاه جغرافیایی با تاریخ ایران، پیوندی شگفت انگیز داده شده است. تأکید بر عناصر مشترک هویتی مانند زبان فارسی، تاریخ، فرهنگ ایرانی، و ارزشهای اسلامی (هویت ملی) وهمچنین احساس تعلق به یک سرزمین واحد و تلاش برای حفظ تمامیت ارضی و استقلال کشور (منافع ملی) ،اگرچه از عناصرمهم ایجاد وفاق در یک کشور محسوب می شوند. ؛ اما عناصر مهم دیگری مانند همبستگی اجتماعی، توزیع عادلانه فرصتها، احترام به تنوع فرهنگی و مشارکت های سیاسی، تقویت نهادهای مدنی نیز در ایجاد این وفاق بسیار موثر هستند که از نظر اجرایی در شرایط پیش رو با چالشهایی در این زمینه روبرو هستیم، مانند وجود تبعیض ، نابرابریهای اقتصادی، و محدودیتهای سیاسی که برای تقویت وفاق ملی، لازم است به این چالشها توجه بیشتری شود و راهکارهایی برای رفع آنها اندیشده شود.
برای مقابله با تبعیض و نابرابری اقتصادی از یک استان به استان دیگر که یکی از آفت های مهم ایجاد «وفاق ملی» است، به نظر می رسد اجرای مجموعهای از راهکارها در سطوح مختلف مورد نیاز است که به چند مورد از مهمترین آنها اشاره می شود:
الف : توزیع عادلانهتر ثروت: بازنگری در سیاستهای مالیاتی و توزیع یارانهها باید به گونهای باشد که به نفع اقشار کم درآمد جامعه و مناطق محروم رقم بخورد تا از شکاف طبقاتی و توزیع فقر بیشتر در بین مردم آن سامان، جلوگیری شود.
ب: ایجاد فرصتهای برابر: تضمین دسترسی برابر به امکانات آموزشی، بهداشتی، و فرصتهای شغلی برابر برای همه افراد ساکن در کشور، صرفنظر از قومیت، جنسیت، یا موقعیت جغرافیایی تا امکان توسعه متوازن در کشور به صورت یکسان بوجود آید.
ج : حمایت از کسب وکارهای کوچک و متوسط: کارگاههای کوچک از سرمایه و منابع محلی تغذیه می شوند و در همه مناطق به ویژه مناطق توسعه نیافته، مردم محلی با سرمایه اندک خود سهمی در ایجاد تولید و توازن فراهم می کنند که برای دوام آنها باید نگاه خاص و حتی قانون ویژه اعمال شود. از همین رو تسهیل دسترسی این کسب وکارها به منابع مالی، فناوری روز و دسترسی به بازارهای داخلی و خارجی و شرابط ایجاد قانون معاف از مالیات، باید از اولویت های ملی و مدیران منطقه ای باشد. اقدام اخیر خارج نمودن کارگاههای کوچک از معافیت بیمه ای و مالیاتی، به بهانه اجرای برنامه هفتم !، یکی از موارد باز دارنده ایست که باعث تشدید عدم توازن در مناطق محروم و توسعه نیافته و نادیده گرفتن نقش این کارگاهها و اقوام در آمایش سرزمین است.
تقویت نهادهای نظارتی و مبارزه با فساد:
1- شفافیت در عملکرد دولت و دستگاههای اجرایی: انتشار اطلاعات شفاف مربوط به قراردادهای دولتی، بودجه، و پروژههای عمرانی به ویژه درمناطق توسعه نیافته، آگاهی ساکنان آن را افزایش داده، خود را نسبت به زیر ساخت ها و طرحهای در حال اجرا با دولت سهیم دانسته، موجب ایجاد احساس امنیت و همراهی مردم آن مناطق با طرحها کرده که در اتمام به موقع و به ثمر رساندن آنها کمک موثری برای دولت خواهد بود.
2- مبارزه با پولشویی و فرار مالیاتی: تقویت قوانین و مقررات مربوطه و نظارت دقیق بر تراکنشهای مالی.
3- استقلال دستگاه قضایی: تضمین استقلال قضات و دادرسی عادلانه در پروندههای فساد یکی از موارد مهم احساس امنیت قضایی است که تمام شهروندان با هرزبان و قومی در هر کجای ایران رادر برمی گیرد و زمینه رشد و توسعه را در هر منطقه فراهم می کند.
توانمندسازی اقشار آسیبپذیر:
4- ارائه آموزشهای فنی و حرفهای: آموزش مهارتهای مورد نیاز بازار کار هر منطقه به جوانان و افراد جویای کار با توجه به ظرفیت ها و علاقمندیهای منطقه، اگر چه یک سری آموزش ها ی فنی برای همه مناطق ضروری است، ولی شاید برخی آموزش ها مانند ناخدایی، ملوانی ، ماهیگیری به عنوان حرفه های مورد علاقه خاص مناطق ساحل نشین مانند هرمزگان باشد که در آموزش های فنی حرفه ای گنجانده نشده است تا میزان استقبال ساحل نشینان به آن حرفه ها که اکثرا حرفه اجدادی آنان است، سنجیده شود.
5- حمایت از زنان و کودکان: ارائه خدمات بهداشتی، آموزشی، و حمایتی به زنان و کودکان نیازمند.
6- ایجاد فرصتهای شغلی پایدار: حمایت از کارآفرینی و ایجاد مشاغل با درآمد مناسب.
اصلاح قوانین و مقررات:
هرنوع قانون بازدارنده ای که گروهی را از استفاده یک سان از مواهب کشور باز می دارد، موجب وارد شدن خدشه به ایجاد وفاق ملی است . باید این بازدارندگی اصلاح شود.
الف- رفع تبعیضهای قانونی: بازنگری در قوانین و مقرراتی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم باعث انواع تبعیض میشوند.
ب- تقویت قوانین ضد تبعیض: تصویب قوانین جامع و کارآمد برای مبارزه با انواع تبعیض.
ج- اجرای دقیق قوانین: نظارت بر اجرای صحیح قوانین و مجازات متخلفان بدون هیچگونه تبعیض و اغماضی مردم را به دفاع از قوانین و رعایت آن وادار می نماید. آرزویی که ناظمان اجتماع حسرت آن را می خورند.
ترویج فرهنگ برابری و عدالت:
آموزش و آگاهیرسانی: آموزش حقوق شهروندی و ترویج فرهنگ برابری و عدالت در مدارس و رسانهها.
حمایت از سازمانهای مردمنهاد: حمایت از سازمانهایی که در زمینه مبارزه با تبعیض و نا برابری فعالیت میکنند.
گفتگوی بین فرهنگی: ترویج گفتگو و تعامل بین اقوام و فرهنگهای مختلف برای کاهش تعصبات و سوءتفاهمها.
این راهکارها باید به صورت جامع و هماهنگ اجرا شوند تا بتوانند به طور موثر با تبعیض و نابرابری اقتصادی مقابله کنند.
امیدواریم که شعار «وفاق ملی » دولت پزشکیان به شعور رفع موانع موجود انجامیده و با اجرای همه یا برخی از پیشنهادات فوق در ایجاد وفاق هر بیشتر اقوام و مردم ساکن سراسر ایران بیانجامد و عناصر توسعه دهنده وفاق را هر چه بیشتر در کارآمدی دولت خود برای رسیدن به وفاق و توسعه ملی به کار گیرد.
