دکتر صمیم ارزانی
مفهوم «اکوسیتی» (Eco-city) نخستین بار در سال ۱۹۷۱ توسط سازمان ملل متحد مطرح شد. «ریچارد رجیستر» نخستین نویسندهای بود که این مفهوم را بهصورت نظاممند در کتاب برکلی: شهر محیطزیستی؛ ساخت شهرهایی برای آیندهای سالم (۱۹۸۷) ارائه کرد. به باور رجیستر، شهر سازگار با محیطزیست شهری است که طراحی آن با در نظر گرفتن اثرات محیطی صورت گرفته باشد. ساکنان چنین شهری با دغدغهی حفظ محیطزیست، میکوشند مصرف انرژی، آب، غذا، ضایعات و آلودگی را به حداقل برسانند.
به تعبیر دیگر، اکوسیتی شهری است که به حداقل وابستگی به طبیعت پیرامون خود دست یافته و از منابع انرژی تجدیدپذیر استفاده میکند. هدف نهایی اینگونه شهرها، کاهش ردپای اکولوژیکی، استفاده بهینه از زمین، کاربریهای کارآمد، بازیافت مواد، تبدیل ضایعات به انرژی، و در نهایت، حذف کامل انتشار دیاکسیدکربن، بهرهمندی از انرژیهای پاک و ادغام هوشمندانه با محیط طبیعی است. این اهداف نهتنها به بهبود وضعیت زیستمحیطی، بلکه به رشد اقتصادی، کاهش فقر، ارتقای سلامت عمومی و کیفیت زندگی نیز میانجامند.
شهرهای سازگار با محیطزیست ویژگیهای زیر را دارند:
کاهش یا حذف انتشار دیاکسیدکربن از طریق استفاده گسترده از انرژیهای تجدیدپذیر مانند خورشیدی، بادی و زمینگرمایی.
تغییر در مفهوم زباله با استفاده از چرخههای بستهی بازیافت و بازتولید.
مدیریت هوشمندانهی منابع آب از طریق فناوریهای کنترل تقاضا و بهینهسازی عرضه.
استفاده از فضای سبز، دیوارهای سبز و باغ بامها برای کاهش اثرات گرمایی و افزایش تنوع زیستی.
بهکارگیری فناوریهای نوین مانند سیستمهای تولید ترکیبی برق و گرما (CHP) و کولرهای خورشیدی.
دسترسی همگانی به حملونقل عمومی پاک و توسعه پیادهراهها و مسیرهای دوچرخهسواری.
استفاده از مصالح ساختمانی محلی، مدولار و پیشساخته که مصرف انرژی و منابع را کاهش میدهد.
تمرکز تراکم جمعیت پیرامون هستههای حملونقل برای کاهش جابجاییهای درونشهری غیرضروری.
طراحی خورشیدی ساختمانها برای کاهش جذب گرمای تابستان و استفاده بهینه از نور زمستانی.
توسعه کشاورزی شهری برای افزایش امنیت غذایی و کاهش فاصله بین تولیدکننده و مصرفکننده.
تمرکز بر اقتصاد محلی و مستقل با استفاده از منابع داخلی منطقه.
تولید انرژی پاک و ایمن بدون وابستگی به سوختهای فسیلی.
صرفهجویی در منابع و افزایش بهرهوری انرژی و آب با بهرهگیری از فناوریهای
روز.
مدیریت یکپارچه زبالهها برای بازیافت، بازتولید و تبدیل آنها به انرژی.
حمایت از تولید و کشاورزی محلی در راستای پایداری اقتصادی و زیستمحیطی.
ترویج سبک زندگی پایدار شامل مصرف کمتر، افزایش آگاهی محیطزیستی، و اصلاح الگوهای رفتاری شهروندان.
