گروه: فرهنگ و ادب
شماره روزنامه:3449
تاریخ :1399/05/09 ساعت 09:02:27
تعداد بازدید: 123
سبک من بی سبکی است/هنرمند در برابر زیبایی ها و جذابیت جنوب سر تسلیم فرود می‌آورد
email pdf word plus minus reset color
گفتگو با سمیه باقری نظری، طراح کتاب

عکس اصلی خبر

هنر عبارت از این است که فرصت دهیم تا سایر انسانها آنچه را که ما احساس می کنیم، احساس کنند، آنها را از خودشان رها سازیم و برای این رهایی خاص شخصیت خودمان را به آنها پیشنهاد کنیم. «فرناندو پسوآ »مصاحبه ای که ۱۴ تیر با محمد امین مرشدزاده داشتیم مارو مواجه کرد با آثاری که روی جلد کتابهای ایشون چشم‌ نوازی میکرد. بر این شدیم تا گفتگویی داشته باشیم با خالق این تصاویر و به سراغ بانوی هنرمند کشورمان رفته‌ایم تا در رابطه با زمینه فعالیت شان، نقاشی و طراحی گرافیک بالاخص طراحی جلد کتاب یک گفتگوی داشته باشیم.

سمیه باقری نظری متولد ۱۵ دی ۱۳۵۹ در تهران دانش‌آموخته رشته گرافیک است، دو دهه فعالیت در حوزه نقاشی و گرافیک و تولید و خلق آثاری چشمگیر دستاورد سال های کاری اوست .

***

 خانم باقری نظری! اگر بخواهید در یک کلمه خود را معرفی کنید چگونه بیان می کنید؟

سال ها، فصل ها، ماه‌ها، هفته‌ها، روزها و ساعت‌ها و دقیقه‌ها و ثانیه‌هاست که در زمینه هنر می‌آموزم و مشق می کنم

 شما هنرمند نقاش هستید یا طراح گرافیست؟

اول از هرچیزی باید یک تعریف درست در مورد نقاشی و گرافیک داشت تا بعد بتوان گفت کدام کفه ترازوی من سنگینی می‌کند، کفه نقاشی یا کفه گرافیک .

 پس برای من و مخاطبان روزنامه مشخص کنید این وجه تمایز را و سنگینی کفه ترازو؟ !

 در روزگاری به سر می‌بریم که پسامدرنیسم و دیجیتالیسم همراهی سفت سختی با نقاشی و گرافیک داره و شاید فاصله گذاری مطلق بین نقاشی و گرافیک یا همسویی این دو کار درستی نباشه به هر حال نیاز به بحث و مطالعه زیاد داره ولی آنچه که به صورت همیشگی و شایع تعریف شده را مختصری توضیح میدم، نقاشی عموماً زیر مجموعه هنر خوانده می‌شود و حالا این هنر شدت و ضعف هم دارد، نقاشی رابطه مستقیم با روح و روان پدیدآورند (نقاش) دارد، اثر نقاشی کاملاً شخصی است و گویای حرف و فکر هنرمندِ نقاش است بدون در نظر گرفتن نظر مخاطب، نقاش به هدف تکثیر خلق نمی‌شود ...

اما گرافیک، گرافیک همیشه هنر نیست .

)آثار گرافیکی هم هست که جنبه هنری آنها در نظر گرفته می‌شود و برای جشنواره های بزرگ یا نمایش در گالری ها و و نگارخانه ها خلق می‌شوند و بیان هنرمندانه فکر و ذهن گرافیست هستند)

گرافیک گاهی تبدیل به رسانه می‌شود، مثل وقتی در خدمت تبلیغات تجاری، فرهنگی و سیاسی قرار می‌گیرد .

در آثار گرافیکی برعکس نقاشی وظیفه بر عهده اثر گرافیکی است یعنی وظیفه اثر هست که باید با مخاطب ارتباط برقرار کند و اثری که در پروسه طراحی و تولید آن مخاطب نقشی نداشته باشد نمی‌تواند اثر گرافیکی موفقی باشد ...

و با این توضیح به نظر خودم سنگینی  کفه ترازوی من در هر دوطرف مساوی است، وقتی نقاشی می کنم تمام تجربیات و احساساتم رو در گرو نقاشی میگذارم و زمانی که سفارشی مربوط به اثری گرافیکی دارم تمام سعی‌ام را میکنم که دانش و تجربه‌ام را و تمام ادوات و ابزار و زیر مجموعه‌های گرافیکی را در کارم به شکل درست استفاده کنم و امیدوار که موفق باشم .

 روند خلق یک اثر هنری برای شما از ابتدا تا انتها چه مراحلی را پشت سر میگذاره؟

روی موضوع و طرحی که قرار است کار کنم در ذهنم تصویرسازی میکنم بعضی مواقع چرخی در میان تصاویر میزنم تا انگاره‌های ذهنی‌ام را بیدار کنم و به ترکیب درستی از ‌نقش و نقوش ذهنی‌ام برسم و در این مرحله با ثبات انگاره‌های ذهنی، هماهنگی بین ذهن و دست و قلم و کاغذ آغاز می‌شود و مسیر خلق اثر هموار شده و منجر به اتودهایی متعدد و نتیجه گیری نهایی برای خلق اثر می‌شود و در نهایت تصمیم گیری برای چگونگی اجرا شدن و استفاده از چه نوع متریال و رنگی برای خلق اثر .

 بیایید تخصصی تر و موشکافانه تر در مورد جزییات صحبت کنیم، آیا شما از الگوریتم خاصی پیروی میکنید یا سبک خاصی رو در آثارتون اجرا می کنید؟

الگوریتم من در کارهایم استفاده از فرم و نماد و رنگ‌هایی است که بیشتر از هر چیزی نشان و نماد فرهنگ و سنت و پیشینه و اقلیم ایرانی دارد، اما سبک، سبک من بی سبکی است یعنی نمی‌توانم از سبک خاصی پیروی کنم و در هر اثر سعی می‌کنم که طرحِ اثر و مفهوم، مسیر رو برای خلق شدن مشخص کند و سبک خاصی رو اگر بطلبد، اجرایی میکنم .

 به نظر شما طراحی جلد کتاب چقدر در موفقیت کتاب تاثیر داره؟

جلد یک کتاب معرف اولیه کتاب هست یک طراحی موفق حالات و احساسات و اطلاعات کلیدی از کتاب رو به نمایش بگذارد و اگر این پروسه طراحی موفقیت آمیز باشه می‌تونه باعث جذب مخاطب به کتاب شود، البته لازم به ذکر است که این موفقیت حاصل تلاش نویسنده و طراح گرافیک همگام با هم هست و نمی‌شود یک جانبه به این موفقیت نگاه کرد .

 بهتره در مورد جزئیات ریزتری در مورد آثارتون گفتگو کنیم، به نظرم در مورد این طرح صحبت کنیم (اشاره به جلد کتاب، آدم‌ها_فصل‌ها_ چشم‌هایی شنی  نویسنده محمدامین مرشدزاده) برای خلق این طراحی چه چیزهایی مد نظرتون بود و از کجا شروع شد؟

خُب ببینید قبل از هر چیزی این کتاب با طراحی دیگه ای چاپ شده بود بعد از اینکه من رمان رو خوندم تصویری برای من در ذهنم شکل گرفت که هیچ شباهتی با تصویر جلد رمان نداشت با نویسنده‌ی کار آقای مرشدزاده تماس گرفتم و مطرح کردم که این اثر فاخر باید طراحی در حد و اندازه  خود رمان داشته باشد و اگر اجازه دارم چند  طرح را برای شما ارسال کنم، خوشبختانه ایشون قبول کردن البته قبل‌تر هم سابقه همکاری با ایشون را داشتم و ایشون با سبک کاری من آشنا بودن، درطراحی این کار من تمام سعیم رو کردم که وفادار باشم به متن کتاب و نشانه هایی از مردم جنوب ایران و بندرعباس و آبی و زلالی دریا و فرم لباس پوشیدن مخصوصاً روبنده‌های بندری (بٌرکِه-بُرقِع) که بانوان جنوبی استفاده می‌کنند در طرح حتماً نشان داده شود و خدارو شکر با استقبال مخاطبین رو‌ به رو شد .

 شما در طرح این کتاب (اشاره به کتاب،  آنِ_تاریک نویسنده محمدامین مرشدزاده) هم از طرح بُرکِه (بُرقِع) استفاده کردین آیا این یک علاقه شخصی است یا نشانه‌ای خاص هست؟

البته که موضوع هر دو کتاب در مورد زندگی و مردم جنوب است و روایت هر دو داستان در جنوب اتفاق می‌افتد و به نظرم جذابیت‌هایی که سنت و رسم و رسوم و نوع پوشش در این قسمت از سرزمینم وجود داره بسیار تحسین برانگیز و زیبا و چشم‌نواز هست، زیبایی بصری که نمیشه از آن‌ها چشم ‌پوشی کرد، و به نظرم بُرکِه (بُرقِع) اِلِمان بسیار زیبایی برای نشان داده شدن در این طراحی ها بود و با دست دلبازی زیاد از طرح بُرکِه (بُرقِع) استفاده کردم در طراحیها

همینطور علاقه شخصی هم وجود داشته، آداب و رسوم و عادت‌ها، نوع پوشش،  اقلیم جنوب، دریای زلال و آبی، خورشید و... زیبایی بصری فراوانی دارد و هنرمند در برابر این همه زیبایی و جذابیت سر تسلیم فرود می‌آورد و فقط با خلق اثر هنری می‌تواند دِین خود را به این ابهت و زیبایی بصری ادا کند .

 به نظرم این کار آخرتون هست (اشاره به کتاب آخرین، خاکریز_گذر عشق نویسنده محمد امین مرشدزاده) با توجه به موضوع کتاب که روایتی متفاوت از دفاع مقدس است به نظرتون طراحی کتاب میتونه حق مطلب را ادا کنه؟

با توجه به شناختی که از سلیقه مخاطب دارم، بله میتونه و با توجه به متفاوت بودن نگاه نویسنده به دفاع مقدس طراحی جلد هم نگاهی متفاوت و نو به شهید و شهادت و دفاع مقدس داره و نقش مادران و همسران و دختران و خواهران را در این مسیر نمایش میده و تمام سعیم بر این بوده که بتونم نقشی که بانوان سرزمینم در این سالها داشتند رو درست به نمایش بگذارم .

 انتخاب شما برای قبول یک طراحی جلد کتاب چه مواردی رو میطلبه و اولین مرحله برای طراحی یک کار چیست، آیا شما گزیده کار هستید یا هر سفارشی رو در مورد کار قبول میکنید؟

برای من اول از هر چیز مضمون کتاب مهم است و باید اون کتاب حرفی برای گفتن داشته باشه تا بتونم باهاش ارتباط برقرار کنم و اینکه اولین مرحله برای طراحی مسلط شدن روی متن و ارتباط برقرار کردن با متن است .

بله گزیده کار هستم و در انتخاب اثر، حس و حال من مهم هست که بتونم با کار ارتباط برقرار کنم .

 چرا تو بازار کتاب اینقدر جلد بی کیفیت و بدون طراحی درست دیده میشه یا اینکه کتابهایی که ترجمه میشه با همون جلد اصلی چاپ میشه؟

خب متاسفانه شرایط اقتصادی یا سودجویی بیشتر در بعضی از انتشاراتی ها منجر به این مساله میشه ولی اگر ناشرین چشم انداز دراز مدتی داشته باشند باید به این مسأله فکر کنند که یه طراحی حرفه‌ای برای جلد کتاب یک سرمایه‌گذاری بلند مدت هست چون مخاطب غیر تخصصی برای کتاب جذب میشه و تیراژ کتاب رو بالا خواهد برد و همین جذب مخاطب غیر تخصصی خودش باعث کشش و تمایل به کتاب و کتابخوانی میشه و این چرخه هم از لحاظ فرهنگی و هم از لحاظ مالی صد در صد سود است .

آیا جایگاه اکنون و امروز هنر در ایران و مسیری که در پیش گرفته به نظر شما که در این زمینه فعالیت میکنید، جایگاه و مسیر درستی است و آیا جایگاه و موقعیت مناسبی در عرصه‌ی بین‌المللی داریم؟

در برهه‌ای از زمان هستیم که باید هنر سنتی و هنر مدرن و هنر آوانگارد همسو و شانه به شانه هم پیش بره وحمایت پشتیبانی شود تا بتوان گفت هنر در جامعه، جایگاه و مسیر درستی را در پیش گرفته و امیدوار بود به رشد و جهش و بالندگی هنر در  جامعه و مطرح شدن در عرصه بین‌المللی !

 اما سوال آخر برای افرادی که علاقه‌مند به نقاشی و گرافیک هستند چه پیشنهادی دارین؟

 اول از هر چیزی هم برای نقاشی هم برای گرافیک باید شما اصول اولیه طراحی و رنگ‌شناسی و مبانی اولیه رو خوب آموزش ببینید بعد از آموزش و تمرین و تمرین و تمرین... میتونید هر شاخه‌ای رو که دوست دارین تخصصی ادامه بدین هر هنری نیاز به آموزش علمی و درست و تمرین و تلاش داره .

 ممنون از شما و وقتی که گذاشتین برای این گفتگو و آرزوی موفقیت برای شما

سپاسگزارم بابت این گفتگو و سوالهای تخصصی و غیر کلیشه‌‌ای شما

برای شما و مخاطبان روزنامه ندای هرمزگان آرزوی سلامتی و شادی دارم


up email pdf word plus minus reset color
گروه: فرهنگ و ادب
شماره روزنامه: 3449
تاریخ :1399/05/09 ساعت 09:02:27
تعداد بازدید: 123
نظر دیگر کاربران درباره این خبر...
بدون اطلاعات
نظر شما چیست؟


شما کاربر محترم، با استفاده از فرم زیر می توانید نظر خود را برای روزنامه ارسال نمایید. نظر شما پس از تائید مسئولین روزنامه در همین قسمت قرار خواهد گرفت.
باتشکر
نــام: * متن نظر:
   
 
 
  
   
نام خانوادگی:  
رایــانـامـه:  
سایت/وبلاگ:  
محرمانه ماندن مشخصات  
 
کد امنیتی